Name it, tame it: zo ga je om met emoties

Gevoelens zijn onze wegwijzer, dag in dag uit. Ik heb zelf nog geen dag meegemaakt waarop ik niets heb gevoeld — en jij? De emoties wisselen van week tot week, dag tot dag, minuut tot minuut en soms zelfs per seconde. We voelen blij, bang, verdrietig, onzeker, tevreden, teleurgesteld, boos, gekwetst, ontmoedigd of enthousiast. Zodra een emotie fijn voelt, willen we er meer van en zijn we bang dat het zo weer weg is. Wanneer een emotie ongemakkelijk voelt, zwaar of negatief, dan vrezen we dat het gevoel nooit meer weg zou gaan. Wat blijkt uit de praktijk? Emoties komen en gaan, zowel de positieve als de negatieve.

Coping-strategieën voor emoties

Als mensen zijn we pijnvermijdend en genotzoekend. Heel logisch ook dat we negatieve emoties zo veel mogelijk uit de weg gaan. We doen er alles aan om ons beter te voelen. Hoe we met emoties omgaan wordt ook coping-strategieën genoemd. Deze ontwikkelen we tijdens de kindertijd. Afhankelijk van wat we hebben meegemaakt, hoe onze ouders/opvoeders omgaan met emoties en hoe ze reageerden op onze emoties, bepaalt hoe wij omgaan met onze emoties. Bij hooggevoeligheid kunnen emoties als intens worden ervaren, waardoor emoties onveilig kunnen voelen. De strijd tegen negatieve emoties is dan ook heel begrijpelijk. Hieronder benoem ik meerdere coping-strategieën. Herken en reflecteer welke coping jij gebruikt en of het je helpt omtrent je emoties of juist in de weg staat.

Je pakt je emoties actief aan en zoekt een oplossing

Je analyseert en zoekt de oorzaak van je probleem. Dan ga je er actief mee aan de slag en breng je verandering aan, met de wens om het negatieve gevoel te verminderen. Dit kan goed werken wanneer je de oorzaak weet en deze veranderbaar is. Sommige situaties zijn niet veranderbaar en het is niet altijd duidelijk wat de oorzaak is van een emotie. Piekeren, slecht slapen en rampgedachten kunnen het gevolg zijn.

Je zoekt verdoving op om een soort troost te vinden

Denk aan eten, drugs, alcohol, excessief sporten, feesten, social media, slapen… Alles wat je het gevoel tijdelijk laat vergeten is fijn. Een tijdelijke verstilling van je emoties is het gevolg van verdoving. Alleen zul je na de verdoving de emotie mogelijk extra intens ervaren. Ook kan hierdoor een verslaving ontstaan omdat je brein nieuwe verbindingen maakt en onthoudt dat het bij een negatieve emotie de dopaminekick van de verdoving "nodig" heeft zodat het gevoel minder wordt.

Je vermijdt de emotie door ze uit de weg te gaan

De emotie wordt zo ver mogelijk weggestopt. Dit werkt op korte termijn. Op lange termijn leidt het tot een opstapeling aan emoties en kan het tot vermoeidheid en fysieke klachten leiden.

Je zoekt sociale steun bij naasten

Je lucht je hart, vraagt om een knuffel of advies om het zo lichter voor jezelf te maken. Blijf dit vooral doen, sociale support is superbelangrijk voor ieder van ons. Geef wel je behoeften aan, zoals "ik vind het fijn als je gewoon even luistert, mij een knuffel geeft…". Hierdoor voorkom je frustratie en het gevoel dat je niet begrepen wordt.

Je voelt je machteloos en onderneemt niets

Door te denken dat je het gevoel niet kunt veranderen, stel je jezelf passief op. Je twijfelt aan jezelf en je laat het maar gebeuren. Piekeren is het gevolg. In sommige gevallen kan de emotie verergeren omdat er dan geen oplossing komt en het piekeren de overhand neemt, waardoor kleine emoties heel groot kunnen worden.

Je uit je emoties

Je herkent welke emotie je ervaart en spreekt deze uit. Dit is de eerste stap om je emoties los te laten! Let er wel op dat je de emotie niet op een ander projecteert. Zo kun je helemaal woedend worden op je partner en dit uiten. Echter zit de oorzaak van de woede mogelijk niet in je partner maar in je eigen oude zeer.

Je stelt jezelf gerust door helpende gedachten

Wanneer het gevoel de overhand neemt, kunnen helpende gedachten geruststellend voelen. Ook vriendelijke gedachten zoals "Ook al heb ik nu dit gevoel, toch hou ik van mezelf" kunnen helpen. Zodra we door gedachten over het gevoel heen praten ("het is niet zo erg, kom op, gewoon verder gaan"), zijn we in strijd met dat we op dat moment gewoon even voelen, wat de emoties kan versterken.

Jouw eerste stap: name it, tame it!

De uitspraak "name it, tame it" komt van Dr. Dan Siegel (expert op het gebied van mindfulness en de hersenen). Door het herkennen (emotie benoemen) en het erkennen (dit is van mij) van emoties, neemt de intensiteit van emoties af. Wanneer we onze emoties niet erkennen, verandert boosheid in woede, gemis in rouw en verdriet in leegte. Wanneer we emoties onderdrukken of weghouden, ontstaan er emotionele blokkades. Het benoemen en erkennen van emoties geeft ontspanning. Daarnaast is een voordeel dat we herkennen dat emoties tijdelijk zijn: ze komen en gaan. Door het herkennen kunnen er oplossingen opkomen, of kunnen we samen met een ander naar oplossingen kijken. Het vergroot ook de zelfwaardering. Je herkent en erkent jezelf met alles wat erbij hoort, positieve en negatieve gevoelens.

Zo doe je het thuis:

• Wat voel je in je lichaam? Onrust, spanning, ongemak, een knoop, druk, zwaarte…
• Welke emotie hoort erbij? Angst, verdriet, boosheid, blijheid.
• Adem er doorheen, schrijf het op of deel het met een ander: "ik voel me…".

Soms zijn emoties hardnekkig

Soms kunnen emoties hardnekkig zijn. Vaak komt dat doordat een situatie in het nu de pijn uit het verleden triggert. Dit kan overweldigend voelen en lijkt soms op een chaos in jezelf. Het is moeilijk om te weten wat je dan voelt en wat je nodig hebt. Gesprekken met je naasten of een psycholoog kunnen dan fijn zijn. Daarnaast is Smarttapping een supereffectieve emotieregulatietechniek, waardoor je je emoties op emotioneel, cognitief en fysiek niveau loslaat. Lees meer over hoe je trauma's loslaat door Smarttapping.

Deze blogs zijn ook interessant voor jou

• Emoties bij kinderen — wat ze je wel of niet vertellen
• Yoga en therapie — jezelf leren kennen
• Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Compassie voor jezelf, dat vallen en opstaan mag, geeft veel ruimte en rust. Compassie voor jezelf is ook om hulp te vragen bij je naasten, coaches of therapeuten!

Bij Psycholoog Noordwijk kun je vandaag nog terecht. Wij bieden behandeling voor trauma, depressie, angst, burn-out en relatieproblemen. Iedereen is welkom bij ons: kinderen, jongeren en volwassenen.

Neem contact met ons op via 06 11 48 21 92 of info@psycholoog-noordwijk.nl, of meld je direct aan — zonder wachtlijst.