Angst bij kinderen herkennen en helpen

Angst bij kinderen is heel normaal. Veel kinderen zijn angstig, vooral als ze heel klein zijn. Dat is oké. Angst is namelijk een natuurlijk beschermingsmechanisme dat heel normaal en gezond is. In dit artikel lees je hoe je angst bij je kind herkent en hoe je er als ouder het beste mee omgaat.

Angst per levensfase

In elke levensfase zijn verschillende angsten terug te vinden die passend zijn bij de ontwikkelingsfase:

• 2 - 4 jaar: bang als een ouder niet in de buurt is, enge beesten, onweer en het donker.
• 4 - 8 jaar: ouder niet in de buurt, alleen zijn/slapen, monsters, contact met andere kinderen.
• 8 - 12 jaar: ziek worden, faalangst, naar school gaan, gepest worden, angst n.a.v. een enge film, piekeren, de dood.

Wanneer angsten de overhand nemen

Soms zijn kinderen zo angstig dat het hun ontwikkeling belemmert. Zo kan het dat een kind niet meer naar school wilt, niet meer kan slapen vanwege de angst, dwangmatig gedrag (tellen, controleren) vertoont of situaties (bijv. wc, drukke plekken, voetbal) en mensen vermijdt. De angst en de zorgen, het piekeren, neemt de speelsheid en spontaniteit van het kind over.

Veiligheidsgedrag van kinderen bij angst

Het kind voelt spanning en angst. Dat voelt onveilig voor het kind. Daarom wil het ervan weg! Gezien een kind zijn emoties nog niet zelf kan reguleren, zoekt het de geruststelling en veiligheid bij zijn ouder. Als ouder zijn wij er graag voor onze kinderen. Wij willen dat het goed met hun gaat en wij willen dat ze weten dat we van hun houden. Het kan dat ons gedrag niet altijd helpend is wanneer een kind angstig is.

Voorbeeld van ouderlijk gedrag dat niet helpt

Een meisje is bang om naar de voetbal te gaan omdat ze niet weet wat ze kan verwachten. Moeder stelt het meisje gerust, gaat op dringen van het meisje mee, staat naast het veld of zegt af wanneer het meisje paniek vertoont voor de voetbal. Wanneer de moeder er is of het meisje niet naar de voetbal moet, verdwijnt de angst. Dit willen we toch?

Nee! Het meisje leert namelijk dat de angst alleen maar weggaat als mama er is of zij niet naar de voetbal gaat. Het meisje leert NIET dat ze de voetbal aankan, dat ze de spanning aankan en dat de angst weer weggaat ook al doen we wat we spannend vinden.

Hoe kun je er als ouder het beste mee omgaan?

Het is dus niet de bedoeling dat je de angst van jouw kind op een verkeerde manier wegneemt. Hierdoor zullen ze nooit van de angst af komen. Het kan zelfs zo zijn dat ze er op veel latere leeftijd nog steeds last van hebben. Vaak is het belangrijk dat je kind de confrontatie juist aangaat. Het volgende kun je in dit soort situaties dan ook het beste doen:

• Leer je kind omgaan met de angst:
  • Benoem het gevoel van het kind: "dit vinden we ook heel eng, is helemaal niet leuk, willen we gelijk weghebben..." → je geeft ondertiteling aan wat het kind van binnen ervaart. Dat maakt het minder spannend.
  • Als je ziet dat de spanning gezakt is, zeg je: "en toch weet ik dat je het kan, we gaan het proberen stap voor stap".
  • Ga de angst aan: maak een stappenplan voor de angst; wat ga je als eerste oefenen, wat als volgende?
• Leer je eigen reactie kennen: hoe ga je om met de angst van je kind? Wat is jouw reactie, welke gedachten, gevoelens en sensaties komen er bij jou omhoog? Wat heb jij nodig om de angst van je kind te kunnen verdragen? Denk aan ademhaling, tapping, meditatie, etc. Je kind voelt je namelijk feilloos aan. Onzekerheid bij jou = onzekerheid bij het kind.
• Spreek met je omgeving. Hoe gaan zij ermee om?
• Vraag om hulp bij professionals als je er niet uitkomt!

Je kind kan de veiligheid in zichzelf vinden - een cadeau!

Je kind mag leren en ervaren dat de angst vanzelf weggaat, ook al doen we dingen die we spannend vinden. Zo zal je kind steeds meer veiligheid in zichzelf vinden. Echt een cadeau!

Bij Psycholoog Noordwijk gebruiken we tovertapping, kinderyoga, ACT en CGT om kinderen en ouders te begeleiden wanneer een kind vastloopt vanwege angstklachten. Tovertapping - tapping voor kinderen - is heel effectief omdat het een kalmerende invloed heeft op het zenuwstelsel en amygdala (emotie brein). Dit is juist wat bij angst ontregeld is en meer actief is.

Hulp bij angst

Loopt je kind vast door angst? Wij denken graag met je mee. Lees meer over onze aanpak bij angst en paniek en Smarttapping, of neem gerust contact met ons op. Je kunt je direct en zonder wachtlijst aanmelden of ons appen via WhatsApp.